Mam taki problem, że jak zaczyna mnie ogarniać panika, to w ogóle nie mogę się skupić na żadnej medytacji. Próbowałam raz siedzieć z zamkniętymi oczami i skupiać się na oddechu, ale to tylko pogorszyło sprawę, bo zaczęłam obserwować jak szybko bije mi serce i zrobiło się jeszcze gorzej. Czy w ogóle da się medytować w środku ataku paniki? Czy to ma jakiś sens, czy może jest coś lepszego na ten moment?
To jest naprawdę ważne pytanie i mam wrażenie, że sporo osób się na tym wykłada. Sama przez długi czas myślałam, że jak idzie panika to trzeba natychmiast zamknąć oczy i liczyć oddechy, a potem się okazywało, że to rzeczywiście potrafi nakręcić spiralę. Masz jakiś konkretny moment, w którym zaczyna się ta panika? Chodzi mi o to, czy wiesz zazwyczaj co ją wyzwala, bo to może mieć znaczenie dla tego, jaką technikę wybrać.
@Kornelka Różnie bywa. Raz to był tłum w galerii, raz zupełnie bez powodu w nocy. Właśnie to jest w tym najgorsze, że nigdy nie wiem kiedy. Dlatego pytam o coś co można zrobić natychmiast, bez przygotowania.
Ja to miałam podobnie i mi pomogło coś czego się nie spodziewałam - zamiast skupiac się na oddechu w sensie obserwowania go, zaczełam oddychać bardzo świadomie jakby na siłe, tzn. wydech dłuższy niż wdech. Ale nie wiem czy to już jest medytacja czy coś innego? Działa na mnie ale zastanawiam się skąd to się bierze.
To co opisujesz, Runiarka, to technika nazywana oddychaniem przeponowym z przedłużonym wydechem i to akurat ma solidne podstawy jeśli chodzi o pracę z układem nerwowym. Ale wracając do pierwotnego pytania - myślę, że kluczowa różnica to to, czy próbujesz medytować w szczycie paniki, czy w momencie kiedy zaczyna się nakręcać. W szczycie klasyczna medytacja siedzącą to zazwyczaj zły pomysł, masz rację.
@Eliksira A co zamiast tego w tym szczycie? Mam notatki z kilku technik ale żadna nie była opisana wprost jako 'kryzysowa'. Interesuje mnie właśnie ta granica - kiedy przełączyć się z jednej metody na drugą.
@Kornelka Nie ma jednej odpowiedzi, bo to zależy od człowieka. Ale z tego co obserwowałam, to w momencie szczytu paniki pomaga ruch fizyczny albo mocny kontakt z ciałem - trzymanie czegoś zimnego, głęboki ucisk na dłonie, stanie boso na podłodze. Dopiero kiedy ciało zacznie wyhamowywać, można przejść do oddechu. Medytacja to raczej kolejny krok, nie pierwszy.
Przepraszam że wchodzę, ale czy to nie jest trochę tak, że medytacja po prostu nie nadaje się do takich ekstremalnych stanów? Pytam serio, bo mam wrażenie, że trochę na siłę próbujemy wcisnąć jedno sposób do każdej sytuacji. Nie lepiej mieć po prostu inne sposoby na panikę a medytację zostawić na spokojne momenty?
@Juliusz Ale chyba właśnie o to chodzi, żeby poprzez regularną medytacę mieć jakieś zasoby do użycia w kryzysie? Przynajmniej tak mi ktoś tłumaczył. Tzn że jak regularnie ćwiczysz to w panice masz jakiś punkt oparcia. Czy to ma sens?
No właśnie, bo ja tez się zastanawiam - ile czasu trzeba medytować żeby to w ogóle pomagało przy panice? Bo jak ktoś nie ćwiczy na co dzień to chyba nic z tego?
Stella, to jest dobre pytanie ale trochę odwraca kolejność. Nawet bez długiej praktyki są techniki które działają niemal od razu, bo bazują na fizjologii, nie na wytrenowanym umyśle. Problem w tym że w środku ataku paniki człowiek zazwyczaj nie pamięta co miał robić. I tu właśnie regularna praktyka pomaga - nie tym że jesteś zen, tylko tym że masz wyrobiony odruch.
To co mówi Eliksira brzmi dla mnie logicznie, ale mam pytanie do osób które to przeżywały - czy w środku paniki w ogóle byłyście w stanie cokolwiek zastosować świadomie? Mnie ciekawi ten moment, bo z zewnątrz wszystko brzmi prosto, ale zakładam że w środku to jest zupełnie inna historia.
@Baska84 Właśnie o to mi chodziło od początku! W środku mam totalną pustkę albo odwrotnie, głowę pełną chaosu i żadna technika którą niby znam po prostu nie przychodzi do głowy. To jakby wiedziała jak pływać ale ktoś cię wrzucił do wody i nagle zapominasz wszystko.
Czytam i mam takie przemyślenie - może problem polega na tym, że medytacji uczymy się w warunkach komfortowych i potem oczekujemy że zadziała w warunkach ekstremalnych. To trochę jak uczyć się boksować tylko w spokoju, bez sparingów. Znam podobny mechanizm z pracy z runami w stanach silnego pobudzenia - też nie działa to samo co na spokojnie.
@Dominik84 To jest ciekawe porównanie. Czyli rozumiem, że sugerujesz ćwiczyć intencjonalnie w lekko stresujących warunkach? Ale jak to zrobić bez ryzykowania że się człowiek niepotrzebnie nakręci?
@Kornelka Nie wiem czy to dobry kierunek akurat przy panice, bo to nie to samo co zwykły stres. Cofam trochę ten pomysł. Przy panice to chyba inaczej działa niż przy zwykłym podenerwowaniu i nie chciałbym nikogo zachęcać do czegoś co może zaszkodzić.
Wracając do tego co mówiła Eliksira o kontakcie z ciałem - ja stosowałam coś podobnego i rzeczywiście to był pierwszy krok, zanim w ogóle zaczęłam myśleć o oddechu. Ale chciałam zapytać: czy ktoś próbował podczas paniki jakiejś bardzo krótkiej, dosłownie jednozdaniowej mantry albo afirmacji? Zastanawiam się czy to mogłoby zadziałać jako punkt skupienia.
@Niezapominajka_68 Próbowałam i u mnie nie działało, bo w środku paniki głos w głowie to jest ostatnia rzecz której słucham. Ale słyszałam od innych że powtarzanie na głos, nawet szeptem, jednego prostego słowa potrafi pomóc. Chodzi chyba o ten fizyczny aspekt - wibracja głosu, ruch ust. Może to jest podobne do tego kontaktu z ciałem o którym mówi Eliksira?
Ja mam wrażenie że trochę mieszamy dwie rzeczy - medytację jako praktykę i techniki kryzysowe jako pierwszą pomoc. Czy ktoś z was wyraźnie to rozdziela w swojej praktyce? Bo może właśnie to jest klucz - że to co robimy w panice to nie jest medytacja w klasycznym sensie, tylko coś innego, a dopiero po tym można wejść w medytację?
@Hematytka80 Dokładnie to chciałam powiedzieć wcześniej i cieszę się że ktoś to nazwał wprost. Techniki oddechowe i zakotwiczenie w ciele to nie to samo co medytacja, chociaż mogą do niej prowadzić. Może warto byłoby w tym wątku osobno pogadać o tym co robić w środku paniki, a osobno o tym jak medytacja buduje jakąś odporność na dłuższą metę. Bo to są różne rozmowy.
@Eliksira No właśnie, bo mnie też od jakiegoś czasu zastanawia to rozróżnienie. Ale mam pytanie - jeśli to co robimy w panice to nie jest medytacja, to po co w ogóle łączyć te dwa tematy? Czy regularna praktyka medytacyjna faktycznie coś zmienia jeśli chodzi o ataki paniki, czy to tylko popularne przekonanie?
@Kornelka Zmienia, ale nie tak jak większość ludzi myśli. Nie chodzi o to, że w środku ataku nagle umiesz medytować. Chodzi o to, że twój układ nerwowy jest inaczej skalibrowany na co dzień. Ale to jest długi proces, nie ma co liczyć że po tygodniu będzie różnica.
Czyli rozumiem że mówimy o dwóch różnych problemach - co robić już teraz, w środku paniki, i co robić żeby z czasem panika była rzadsza albo słabsza? Bo jeśli tak, to ten wątek trochę miesza te dwie rzeczy i może dlatego jest tyle zamieszania.
@Juliusz, masz rację że to dwie różne sprawy, ale dla mnie jako osoby która tego doświadcza oba pytania są jednakowo ważne. Teraz potrzebuję czegoś na już, a równolegle chcę wiedzieć czy ma sens inwestować czas w regularną praktykę z myślą o tym żeby w przyszłości było lepiej.
A ja mam takie pytanie do Lunaki i do wszystkich którzy mają ataki - czy w momencie kiedy czujecie że zaraz przyjdzie panika, tzn jeszcze przed samym szczytem, daje się coś zrobić? Bo może właśnie to jest ten moment żeby użyć oddechu, a nie czekać aż już jest najgorzej?
@Runiarka_57 To bardzo dobre pytanie i myślę że właśnie tu leży klucz. Czy w ogóle jest jakiś moment zapowiedzi? Lunaki pisała że raz w tłumie, raz w nocy bez powodu - czyli może nie zawsze jest ten czas na reakcję wcześniej.
@Baska84 Czasem jest chwila zapowiedzi, jakiś niepokój, dziwne odczucie w klatce piersiowej. Ale naprawdę nie zawsze i nie można na to liczyć. Właśnie to jest moje główne pytanie - co kiedy nie ma żadnego ostrzeżenia.
Wracając do tego co mówiliśmy o zakotwiczeniu w ciele - mam wrażenie że to jest właśnie ta odpowiedź na pytanie Lunaki. Nie wymaga żadnego przygotowania, nie musisz pamiętać żadnej sekwencji kroków, po prostu chwytasz za coś zimnego albo mocno stąpasz stopami. Ale zastanawiam się czy to wystarczy jako punkt wyjścia czy trzeba potem coś dalej robić.
@Dominik84 U mnie to działało jako punkt wyjścia, ale samo w sobie nie kończyło ataku. Jakby to był reset, chwila żeby złapać trochę oddechu - i dopiero wtedy mogłam zacząć cokolwiek bardziej świadomie robić z tym oddechem. Nie wiem czy u innych tak samo.
Czyli jakby mówimy o dwóch fazach - najpierw zatrzymanie spirali, a potem dopiero coś co można nazwać techniką. Czy ktoś tak to sobie świadomie rozpisał i stosuje w tej kolejności? Bo brzmi logicznie, ale zastanawiam się czy w praktyce to nie odpływa.
@Hematytka80 Ja właśnie tak to mam rozpisane i rzeczywiście działam w takiej kolejności, ale nie dlatego że to sobie zaplanowałam - odkryłam to metodą prób i błędów. Najpierw coś fizycznego, potem oddech, potem dopiero jakakolwiek praca z myślami. Próbowałam odwrotnie i nie działało.
A jak długo to trwa zanim poczujesz że panika odpuszcza? Bo czytam i wszystko brzmi OK, ale zastanawiam się czy to jest kwestia minut czy trzeba siedzieć z tym dużo dłużej.
@Stella60 U mnie szczyt trwa kilka minut, ale potem jest taki stan niepełnego spokoju który może trwać dużo dłużej. I tu właśnie medytacja czy chociażby samo skupienie na oddechu może pomóc żeby to 'po' nie przeciągało się na cały dzień.
To co Rezeda mówi o fazie 'po' jest dla mnie nowe i ciekawe. Dotychczas myślałam tylko o tym jak przeżyć sam atak, ale może właśnie ta faza jest tą w której medytacja ma największy sens bo jesteś zmęczona, rozkręcona, ale już nie w środku ściany ognia.
@Kornelka trafia w coś ważnego. Ta faza po ataku to jest czas kiedy można naprawdę skorzystać na prostej praktyce - i wtedy akurat długi wydech, kilka minut obserwowania oddechu bez oceniania, to może realne działanie. Macie z tym doświadczenia?
@Eliksira Nie próbowałam świadomie, bo po ataku jestem tak wykończona że zazwyczaj chcę tylko leżeć. Ale może właśnie to leżenie i byle jakie oddychanie można by zastąpić czymś bardziej świadomym? Tylko mam wątpliwość - czy to nie jest za duże wymaganie wobec siebie kiedy człowiek jest na dnie po ataku.
Lunaki, to leżenie i spokojne oddychanie to już jest coś. Nie musisz tego nazywać medytacją żeby to był krok w dobrą stronę. Właśnie o to mi chodziło wcześniej z tym rozróżnieniem - może nie warto za dużo wymagać od siebie w trudnych momentach i po prostu pozwolić ciału wrócić do siebie.
Ale to znowu prowadzi mnie do pytania które miałam od początku - jeśli w ataku i po ataku używamy czegoś prostego i fizycznego, to kiedy medytacja właciwie wchodzi do gry? Tzn kiedy kończy sie ta 'pierwsza pomoc' a zaczyna coś co można nazwać praktyką?
@Runiarka_57 Mnie to pytanie też nie daje spokoju i myślę że może właśnie nie ma twardej granicy. Ale chętnie posłucham co powiedzą osoby które mają dłuższą praktykę, bo ja jestem totalnym laikiem w tym temacie.
Słucham tej rozmowy i mam wrażenie że wszyscy szukają jednej uniewersalnej metody, a może po prostu każdy musi znaleść swoją własną kolejność. Ja przez długi czas myślałam że robię coś źle bo nie pamiętałam żadnej techniki w środku ataku, a potem okazało się że moje instynktowne chodzenie w kółko po pokoju robiło dokładnie to samo co opisujecie - zakotwiczało mnie w ciele. Więc może warto zacząć od obserwowania co się robi instynktownie i potem to świadomie rozwinąć?
Właśnie o tym mówiłam - że każdy ma swoją kolejność i nie ma jednej recepty. Ale ciekawi mnie co Chryzoprazka_76 miała na myśli że 'okazało się że to wystarczyło' - bo urwało się zdanie i nie wiem co było tym wystarczającym.
Ups, popełniłam błąd pisząc do siebie 🙂 Chodziło mi o to że odkryłam iż samo skupienie na dźwiękach wokół mnie - cokolwiek słyszę w danej chwili - wystarczyło żeby nie odpłynąć w spiralę. Nie oddech, nie żadna technika, tylko słuchanie. I to mnie bardzo zaskoczyło bo szukałam czegoś bardziej skomplikowanego.
@Chryzoprazka_76 To bardzo ciekawe, bo słyszenie to jest coś czego nie można wyłączyć - uszy działają nawet jak próbujesz nie słuchać. Czyli to jakby obejście tego mechanizmu kiedy umysł ucieka? Mam notatki gdzie zapisywałam różne metody i tej nie miałam, więc dopytam - czy próbowałaś to w środku pełnego ataku, czy raczej na początku kiedy jeszcze jest jakaś kontrola?
@Kornelka Szczerze? Głównie na początku. W środku pełnego ataku mam wrażenie że i tak nic nie słyszę poza własnym sercem. Ale może właśnie dlatego to tak działa na wczesnym etapie - bo jest coś konkretnego do czego się uchwycić.
To co Chryzoprazka_76 opisuje z tym słyszeniem to jest właściwie technika znana jako uziemienie przez zmysły - tylko że zazwyczaj mówi się o niej w kontekście wzroku, słynne 5-4-3-2-1. Ale sama wersja słuchowa może być nawet skuteczniejsza bo nie wymaga patrzenia w żaden punkt, można mieć zamknięte oczy. Lunaki, próbowałaś kiedyś czegoś z tym związanego?
Słyszałam o metodzie 5-4-3-2-1 ale jakoś nigdy nie wzięłam jej do głowy poważnie, myślałam że to za proste żeby działało. A teraz żałuję że nie próbowałam. Tylko mam pytanie do Eliksiry - to jest w ogóle coś medytacyjnego czy raczej czysto psychologicznego? Bo zastanawiam się czy to pasuje do tego wątku czy jesteśmy już gdzieś indziej.
A właśnie, bo ja też to sobie zadawałem to pytanie czytając ostatnie posty. Gdzie jest granica między techniką psychologiczną a praktyką medytacyjną? Bo wydaje się że w kryzysie ta granica całkiem zanika i może nie ma sensu jej szukać.
@Juliusz Dokładnie tak to widzę. W momencie paniki nie chodzi o filozofię - chodzi o to żeby działało. I uważność na zmysły to jest serce mindfulness niezależnie od tego czy ktoś to nazywa medytacją czy terapią poznawczą. Lunaki pytasz czy to pasuje do wątku - myślę że jak najbardziej, bo to jest właśnie medytacja kryzysowa w praktyce.
No właśnie i może to jest klucz do tego całego wątku - że medytacja kryzysowa to nie jest siedzenie ze skrzyżowanymi nogami i kontrolowanie myśli tylko dosłownie cokolwiek co przerywa spiralę i angażuje tu i teraz. Zgadzacie się z tym? Bo mam wrażenie że przez wiele postów kręciliśmy wokół tej definicji nie nazywając jej wprost.
@Runiarka_57 Zgadzam się i cieszę się że to powiedziałaś wprost. Chociaż zastanawiam się czy nie robimy teraz czegoś odwrotnego - definiujemy medytację tak szeroko że właściwie wszystko może być medytacją, i czy to nie rozmywa sensu słowa.
To jest właśnie ten moment kiedy mnie to trochę gubi. Dominik mówi że może za szeroko definiujemy, ale jednocześnie to co wąskie - siedzenie i oddychanie - w środku ataku nie działa. To gdzie jest środek? Czy ktoś w ogóle znalazł coś co jest jednocześnie praktyczną medytacją i działa w środku kryzysu?
@Hematytka80 Ja myślę że tym środkiem jest właśnie oddech, ale inaczej stosowany niż się zazwyczaj mówi. Nie jako technika do opanowania, tylko jako kotwica - wracasz do niego ile razy się da, nawet jeśli nie jesteś w stanie robić tego 'poprawnie'. U mnie to nie wygląda jak medytacja z zewnątrz, ale wewnętrznie to jest ta sama zasada.
@Rezeda, masz rację że chodzi o zasadę a nie formę. Ale mam konkretne pytanie - jak to wygląda u ciebie praktycznie? Tzn czy liczyć oddechy, czy po prostu obserwować, czy coś jeszcze innego? Bo mówisz 'wracasz do oddechu' i to brzmi prosto, ale wyobrażam sobie że w środku paniki to nie jest takie oczywiste jak wrócić.
@Baska84 Nie liczę, bo liczenie mi odpływa. Po prostu staram się poczuć jeden wydech - dosłownie jeden - i to jest cały cel. Nie planowanie następnego, nie sprawdzanie czy mi lepiej, tylko ten jeden wydech. Jak mi się to uda, to następny przychodzi trochę łatwiej. Czasem nie wychodzi wcale i to też musi być okej.