Myślę, że w tradycyjnych kontekstach to pytanie w ogóle by nie powstało, bo większość miejsc sakralnych nie była "wyznaczana" jednorazowo - one były użytkowane przez pokolenia i to użytkowanie je konstytuowało. Wyznaczenie w formie aktu to może być bardziej nowoczesna koncepcja, wynikająca z tego, że jesteśmy indywidualistami bez ciągłości grupowej. Sami musimy zrobić to, co wcześniej robiła wspólnota przez wieki.
@Bylica Ale z tego wynika coś nieprzyjemnego - że indywidualnie nie możemy naprawdę stworzyć przestrzeni sakralnej, bo nie mamy tej długości historii. Że zawsze będziemy mieć coś w rodzaju imitacji. Nie wiem, czy się z tym zgadzam, ale to logicznie wynika z tego, co piszesz.
@Gabka Nie do końca. Jest różnica między miejscem sakralnym w sensie wspólnotowym a przestrzenią, która jest skuteczna dla konkretnej osoby w konkretnej praktyce. Te dwa pojęcia łatwo zlewają się w jedną kategorię, ale to nie to samo. Żaden z wielkich sanktuariów nie powstał od razu. Ktoś był pierwszy. Ktoś musiał zacząć bez poprzedników.
@Cohen to ładnie ujął, ale zostaje pytanie o skalę. Czy to, co jeden człowiek stworzy przez rok praktyki w swoim mieszkaniu, jest porównywalne z miejscem, gdzie przez stulecia zbierały się tysiące ludzi? Bo nie chodzi tylko o czas, ale o intensywność i ilość. Może wystarczy mniej czasu, jeśli praktyka jest wystarczająco głęboka?
@Simma I tu się pojawia coś, o czym nikt jeszcze nie powiedział wprost - ciało. Przestrzeń jest rejestrowana somatycznie. Jak wchodzisz w miejsce, gdzie wielokrotnie byłeś w silnym stanie, ciało to pamięta niezależnie od tego, ile osób tam przed tobą siedziało. Może indywidualna historia miejsca jest po prostu zapisana w tobie, nie w kamieniu.
@Faddi, to jest chyba najlepsza odpowiedź na pytanie z tytułu, jaką w tym wątku widziałem. Jeśli to ciało jest właściwym "nośnikiem" przestrzeni - a nie fizyczne miejsce - to wtedy blok, kawalerka, kąt za biurkiem mają dokładnie tyle samo potencjału co stary klasztor. Tylko trzeba zebrać dostatecznie dużo własnych warstw, żeby to działało. I może dlatego tak trudno zacząć w nowym miejscu - bo zaczynasz od zera, bez własnej historii w tym punkcie.