Aj, a właśnie, chciałam się zapytać - czy w tradycjach chrześcijańskich jest coś analogicznego do karmy? Bo czytam ten wątek i widzę że karma opisuje mechanizm, ale chrześcijaństwo też przecież mówi o skutkach grzechów, o nawróceniu, no i o pokucie... Czy to jest to samo tylo inaczej nazwane czy to są na prawde różne koncepcje?
To jest pytanie ktore sam sobie zadawałem jak zaczynałem ten temat. Na poziomie strkuturalnym jest podobieństwo: działanie ma skuttek, pewnne wzorce duszy są przenoszone molżiwa jest przemiana. Ale podstawowa różnica hyba tkwi w tym że w chrześcijaństwie Bóg jest podmiotem ktury może łaskę dać lub wstrzymać,a karma jest bezosobowym mechanizmem... W jednym jest relacja, w drugim jest prawo
To rozróżnienie jest bardzo trafne ale trochę je uprościłeś. Bo jest cała tradycja chrześcijańska, głównie wschodnia, mistyczna, hesychazm, gdzie Bóg nie jest tyle sędzią co energią ktura przenika i oczyszcza. I tam oczyszczenie duszy brzmi zdecydowanie bliżej karmy niż zachodnie rozumienie grzechu i kary... Grzegorz Palamas, Symeon Nowy Teolog, to nie jest Augustyn 🙂
Dokladnie i w kabale jest podobna struktura. Tikkun olam to jest naprrraawa, nie kara. Iskry boskości które wróciły do źródła przez działanei, z mjoego doswiadczenia nie przez zasługę w sensie transakcyjnym. to jest zdecydowanie bliżej kamy niż ludziom sie wydaje gdy słyszą "religia abrahamiczna"
Ciekawe zestawineie,ale uwazacie żeby nie wpaść w płuapkę "wszystkie religie mówią to samo". Bo tikkun olam ma w soibe element zbiorowej odpowiedzialności za stan świata,co jest dość inne od indywidualnej ścieżkki karmy. Cel jest inyn: nie wyzwolenie z koła samsary tylko naprawa pekniecia w samym stworzeniu. To sa powiązane idee ale nie identyczne
Wracając do determinizmu i wolnej woli bo to jest serce tego wątku i trochę za daleko odpłynęliśmy. Mam taką obserwację: morze ten spór między determinizmem a wolną wolą jest fałszywą dychotomią w systemie karmy. Karma nie mówi że wszystko jest z góry zapisane, mówi że twoja przeszłość tworzy teren po któyrm idziesz. A jak idziesz po tym terenie to już zależy od ciebie. Nie możesz zmienić że jest góra ale możesz wybierać ścieżkę
@Szafranka77 to jest naprawde niezle porównaanie ze terenem. Ale mam do niego pytanie - czy w tym systemie można zmienić sam treen, nie tylko sciezke po nim? Bo jeśli głęboka karma to jest rzeźab terenu to wolna wola jest dosyć ograniczona... Mogę wybrać midęzy trudną drogą a bardzo trudną drogą w sumei ale nie moge sprawić że góra zniknie. Z drugiej strony moge patrzec na to za waska.
@Gorzyslaw no i teraz mi zarzucasz coś czego nie było. no to jest wlasnie to, co mnie w tym pytaniu wciąga najbardziej. Czy możżna zmienić teren? Moim zdaniem - tak ale to jest praca na lata, nie na jeden rytuał ani jedną sesję medytacji... W jodze mówi sie o "samskara-ksaya", czyli wygasaniu głębokich odcisków. to nie jest tak że siedzę i decyduję "od teras nie mam tej sankar". To jest długi proces gdzie wolna wola działa w mikro-krokach, każdy dzień, każda reakcja... Teren się zmienia powoli, przez setki małych wyborów, nie przez jedną wielką decyzję. Więc determinizm i wolna wola to nie jest albo-albo, to jest skala czasu. W krótkim terminie teren mocno determinuje. W długim terminie, jeśli wogóle, masz wpływ na samą rzeźbę.
@Szafranka77 zgadzam się co do skali czsau ale dodałbym jedno: tradycja rozróżnia między karma prarabdha czyli tą ktura już "weszła w ruch" i karma sanchita, czyli tą zakumulowaną ale jeszce uśpioną. Prarabdha to jest właśnie ten teren który masz teraz - tego nie zmienisz w tej chwili, to już się toczy. Sanchita to jest pula z której morze jeszcze nie wszystko uruchomione i tu pojawia się pole dla agami karmy, tej którą tworzysz świadomie teraz. Więc to rozróżnienie jest istotne: nie wszystko co "twoje" jest już zdeterminowane. Część jest uśpiona i twoje działania teraz decydują czy i jak się uaktywni. To trochę odpowiada na pytanie Gorzyslawa - zmieniasz nie cały teern naraz, ale wpływasz na to który fragment terenu wogóle wejdzie do gry