Temat u nas chyba jeszcze nie był, a to trzy zupełnie różne tradycje choć cel ten sam. Tekst ładnie rozrysował różnice kulturowe, ale z praktyką bywa różnie. Mam w domu i hamsę, i nazara - wiszą nad wejściem. Powiem szczerze, że przez lata miałam okazję porównać jak działa jedno i drugie i moim zdaniem to nie są wymienniki. Hamsa bardziej "trzyma dom", nazar szybciej się "wypala". Ktoś podobnie to odbiera?
U mnie identycznie. Hamsa zawieszona na zewnątrz wejścia, na ścianie, a nazar na lusterku w samochodzie i na komputerze. Nazar jest jednorazowy w tym sensie, że jak pęknie - kończy służbę. Hamsa się tak nie zachowuje. Siedzi sobie latami.
Z mal de ojo mam doświadczenie trochę inne, bo to nie amulet a raczej sposób zdejmowania uroku. U Latynosów nosi się czerwoną wstążkę albo koral, ale cały "amulet" mal de ojo to właściwie praktyka zdejmowania z noworodka. W Meksyku do dziś matki wiążą dziecku czerwoną nitkę z kawałkiem azabache na rączce, żeby nikt nie zauroczył.
@Lady Azabache to gagat, tak dla jasności - czarny lignit. W Hiszpanii też to leci, zwłaszcza w Galicji i Asturii. Figa z gagatu dla noworodków, do dziś można kupić na straganach w Santiago de Compostela. To jest właściwie przedłużenie mano fico rzymskiego.
Czyli hamsa i nazar to nie to samo? Zawsze myślałam że oko w środku hamsy to jest ten nazar. Przepraszam jeśli pytanie głupie.
@sura Hej. Słowo "nazar" oznacza złe oko, amulet to "nazar boncuğu", czyli "paciorek na nazar", i jest to właśnie to szklane oko, może być na czymś lub samodzielne. Hamsa to ręka (słowo pochodzi od cyfry pięć -> pięciu palców), może mieć oko, ale nie musi.
@Sura Nie ma głupich pytań. W samej hamsie często wstawia się oko właśnie po to, żeby wzmocnić działanie - dwa symbole w jednym. Ale to jest już kombinacja kulturowa, mieszanka. Tradycyjnie to dwie osobne sprawy. Nazar to szkło, boncuk, ten niebieski paciorek. Hamsa to dłoń. Łączono je dopiero w nowszych wersjach, głównie w biżuterii turystycznej.
Ciekawa sprawa z tym niebieskim kolorem w nazarze. Mało kto wie, że dawniej używali turkusu, a szkło się przyjęło dopiero z rozwojem hut w Anatolii. Kolor niebieski miał odpychać "niebieskie oko" - czyli spojrzenie osoby o jasnych oczach, które w kulturach basenu Morza Śródziemnego uchodziło za szczególnie niebezpieczne. Dlatego właśnie jasnoniebieskie oczy były kiedyś uważane za podejrzane.
@Szaman W Turcji do dziś babcie na wsiach obserwują kto dziecku zagląda do wózka. Jeśli ktoś o jasnych oczach pochwali malucha bez dopowiedzenia "maşallah" - od razu robi się awantura. Samo "maşallah" działa jak werbalny odpowiednik nazara. To jest cała kultura ochrony, nie tylko przedmiot.
Dodam jeszcze że greckie matiasma to też ta sama rodzina, ale praktyka zdejmowania jest inna - kropla oliwy do wody święconej, czytanie modlitwy, obserwacja jak oliwa się zachowa. Rozlewa się - był urok. Skupia w kulce - czysto. To robią do dziś w klasztorach na Peloponezie.
U mnie w domu jest hamsa marokańska, srebrna, z ręki Fatimy. Kupiona w Fezie w medynie, podczas mojej podróży tam. Powiem wam, że ta konkretna ma jakiś ciężar, którego nowsze nie mają. Może to tylko wrażenie bo wiem skąd pochodzi, ale różnica jest.