Wpadło mi do głowy pytanie - bo o Jackowskim jest słychać wszędzie, ale czy on naprawdę jest sam jak palec na tej naszej polskiej scenie? Wczoraj wpisałam w google "polscy jasnowidze top 10" i wyskoczyła mi lista nazwisk, których w życiu nie słyszałam - Ossowiecki, Klimuszko, Pilchowa, Hadyna, Kosojan-Przybysz, Glanc, Skrzątek. Część to chyba postaci historyczne, część współczesne. Pytam Was - kogo realnie znacie, kogo dziś warto śledzić, a kogo lepiej omijać? I czy ten ranking z google to w ogóle ma jakikolwiek sens, czy to jest tak sklecone przez SEO-pisarza, że dziadkowie z międzywojnia stoją obok celebrytek z TikToka?
Pytanie świetne i niełatwe. Polska ma w tej dziedzinie naprawdę bogatą tradycję - dwóch jasnowidzów rangi międzynarodowej z czasów II RP, kilku poważnych powojennych mistyków, plus współczesnych z różną tematyką. Ranking z google rzeczywiście miesza wszystko z wszystkim. Spróbujmy uporządkować. Mamy trzy kategorie - historycznych (przedwojennych i powojennych do lat 80.), współczesnych medialnych (lata 90.-dziś) i nowych „youtuberowych" jasnowidzów (ostatnia dekada).
@Pajeczyna trafnie. Każda z tych kategorii ma swoją specyfikę. Historycznych można oceniać po pozostawionych źródłach - protokołach eksperymentów, świadkach, publikacjach. Współczesnych po dłuższym dorobku. „Youtuberowych" praktycznie tylko po obietnicach, bo zbyt mało czasu, żeby się zweryfikowali.
@Pajeczyna @Lurisk to faktycznie pomaga. Pójdźmy od historycznych - kto z naszych przedwojennych był naprawdę poważny?
@Kinsia Bezdyskusyjnie najważniejszą postacią II Rzeczypospolitej był Stefan Ossowiecki (1877-1944). Inżynier chemii z wykształcenia, z dobrego polskiego domu, urodzony w Moskwie. Jego zdolności zaczęły się rozwijać w wieku 14 lat - najpierw telepatia, potem jasnowidzenie, w okolicach 35. roku życia także bilokacja. Był rzeczywiście testowany naukowo. Najsłynniejszy eksperyment to seria sesji z laureatem Nagrody Nobla z medycyny, profesorem Charlesem Richet, w Paryżu. Ossowiecki czytał teksty zapieczętowane w kopertach, ołowianych cylindrach, czytał obrazy z niewywołanej kliszy fotograficznej. Wyniki tych eksperymentów Richet opisał w swoich pracach.
@Cohen czyli to nie był showman, tylko ktoś, kogo serio badała nauka tamtego czasu?
@Kinsia Tak. Plus to nie był jedyny taki przypadek - Ossowieckim interesowali się Piłsudski, Paderewski, Sosnkowski, Szymanowski, Osterwa. Piłsudski przeprowadzał z nim eksperymenty telepatyczne - umawiali się o określonej godzinie połączyć myślami i potem porównywali rezultaty. Marszałek dał mu liścik z dedykacją: "Panu Stefanowi Ossowieckiemu na pamiątkę naszych rozmów, w zrozumieniu tego, czego nie ma, a co jest". Ossowiecki przechowywał ten liścik do końca życia.
@Cohen Plus dorzucę najgłośniejsze trafienie - Ossowiecki publicznie przepowiedział wybuch II wojny światowej, opisując "ogień nad Europą". Próbował też ostrzec polski rząd w 1939 roku, ale nikt go nie posłuchał. Przepowiedział też okoliczności własnej śmierci - powiedział, że zginie, a jego ciała nikt nie odnajdzie. Tak się stało - został rozstrzelany przez Niemców 5 sierpnia 1944 roku w Powstaniu Warszawskim, ciało zostało spalone z setkami innych. Jego rodzina ma symboliczny grób na Powązkach.
@Kinsia Po jego śmierci spłonęły też materiały, które miał w walizce, w tym maszynopis książki "Nieśmiertelność" i scenariusz filmu dla Paramount Pictures pt. "Oczy, które wszystko widzą". Co ciekawe, w czasie okupacji Niemcy go nie tknęli przez większość wojny - jeden z oficerów Wehrmachtu zapewnił mu nietykalność, bo Ossowiecki kiedyś pomógł mu odnaleźć ciało zamordowanej córki. Przez jego warszawskie mieszkanie przewinęło się w czasie wojny kilka tysięcy ludzi szukających informacji o zaginionych bliskich.
@Cohen @Indaphoros Trzeba też dodać kontekst sceptyczny. Eksperymenty Richeta są dziś krytykowane za niedostateczną metodologię - nie było tam ścisłych protokołów obecnych w dzisiejszej nauce, świadkowie byli różni, dokumentacja luźna. Ale fakt, że robił sesje z noblistą, świadczy o tym, że temat traktowano serio.
@Lurisk czyli nawet w tamtych czasach nauka nie potwierdziła w 100%, ale była to próba poważna?
@Kinsia Tak. Plus jego prace psychometryczne wykorzystał Jeremi Wasiutyński w pisaniu monografii o Koperniku - co spotkało się z dużą krytyką jako metoda nienaukowa. Ossowiecki próbował przedstawiać studentom archeologii UW tezy o prehistorycznych formach życia na bazie swoich wizji. Tu się akademia broniła. Historykiem ani naukowcem przez wizje nie zostaniesz, choćbyś nie wiem co.
Druga wielka postać tej dziedziny w Polsce to ojciec Czesław Klimuszko (1905-1980). Franciszkanin, działający głównie w PRL-u. Łączył ezoterykę z wiarą katolicką - co w katolickim klimacie Polski było rzadkością. Pisał dla "Literatury" cykl "Moje jasnowidzenie świata", od którego praktycznie zaczął się polski powojenny ruch parapsychologiczny. Specjalizował się w zaginięciach, leczeniu ziołami, jasnowidzeniu losów konkretnych osób.
