Ale tu wracamy do pytania, które Olgierd zadał wcześniej, choć z innego kąta. Jeśli ani przekaz rodzinny nie jest gwarancją ciągłości, ani porównanie z innymi tradycjami, ani teksty - to co w ogóle daje nam jakikolwiek grunt? I czy to pytanie w ogóle ma sens w kontekście samotnej praktyki versus grupy?
Właśnie tego szukam w tej rozmowie. Bo wydawało mi się, że grupą daje ten grunt - że jak kilka osób robi to samo i nikt nie ma wątpliwości, to znaczy że jest ok. Ale słuchając tego wszystkiego zaczynam myśleć, że grupa może dawać tylko poczucie gruntu, nie sam grunt.
@Olgierd i to poczucie gruntu jest może właśnie tym, czego szukasz - bo realnego gruntu w sensie obiektywnej pewności może po prostu nie ma. Nie chcę być pesymistyczna, ale sporo praktyk, które uważamy za 'stare i sprawdzone', ma dokumentację liczącą dosłownie kilkadziesiąt lat.
@Ewunia70 dokładnie. Runy jako system 'mistyczny' w dużej mierze to XIX-wieczna rekonstrukcja romantyczna, a nie ciągła tradycja. To nie znaczy, że praca z nimi jest bezwartościowa - ale znaczy, że ten 'grunt' jest zbudowany niedawno i przez konkretnych ludzi z konkretnymi przekonaniami.
I to jest może najuczciwsza pozycja do praktyki w grupie - kiedy wszyscy w tej grupie wiedzą, że budujecie coś razem, a nie odtwarzacie coś co zawsze było. Bo wtedy decyzje są wspólne, odpowiedzialność jest wspólna, i nikt nie ukrywa się za 'zawsze tak robiliśmy'.
To brzmi pięknie w teorii, ale jak to wygląda w praktyce? Mieliście może taką grupę, gdzie naprawdę wszyscy mieli tę samą świadomość? Bo ja miałam różne grupy i zawsze był ktoś, kto był bardziej przywiązany do formy niż do rozumienia. I to nie jest zarzut - po prostu tak ludzie funkcjonują.
@Paprotka miałam raz taką grupę i to było krótkie. Trzy osoby, wszyscy wiedzieli że budujemy od zera, i przez to każda decyzja wymagała rozmowy. Po pewnym czasie to było po prostu za wyczerpujące - każdy rytuał poprzedzała godzina dyskusji czy w ogóle ma sens to co planujemy robić. W końcu zaczęliśmy się spotykać rzadziej, potem wcale.
@Fraida a uważasz, że to był błąd tej grupy czy wada tego podejścia jako takiego? Bo może ta wyczerpująca rozmowa to nie był koszt, który można było wyeliminować, tylko była częścią tego co robiliście?
@Kometka długo tak myślałam - że ta rozmowa była esencją. Ale teraz myślę, że zbyt wcześnie odeszliśmy od formy. Jak się nie ma żadnego szkieletu, to każde spotkanie zaczyna się od zera i to naprawdę wykańcza. Może potrzeba trochę konwencji, żeby zostawić energię na to co ważne. Nawet arbitralnej konwencji.
To jest coś, co mi osobiście zajęło długo zrozumieć. Forma bez treści jest pusta, ale treść bez formy jest chaotyczna. I może właśnie te 'zawsze tak robiłyśmy' służą temu - żeby nie zaczynać każdego rytuału od fundamentów. Nie dlatego że są święte, tylko dlatego że są wspólnym językiem, który grupie pozwala w ogóle zacząć.
A co jeśli ta forma jest po prostu zła? Jak masz konwencję, która jest niespójna albo pochodzi z jakiegoś nieporozumienia, i wszyscy ją trzymają, bo 'zawsze tak robiliśmy' - to czy ten szkielet nie jest gorszy niż brak szkieletu?
@Darka to zależy od czego oczekujesz od tej formy. Jeśli traktujesz ją instrumentalnie - że ma wywoływać konkretny stan, konkretne działanie - to tak, błędna forma to problem. Ale jeśli forma jest przede wszystkim spoiwem grupy, wspólnym językiem, to nawet arbitralna konwencja może działać, o ile wszyscy ją rozumieją tak samo.
Czyli wychodzi na to, że w grupie ważniejsza jest spójność rozumienia niż poprawność formy? To trochę zmienia mi myślenie o tym po co w ogóle chodzić do kogokolwiek - nie żeby się nauczyć jak 'prawidłowo' robić, tylko żeby znaleźć ludzi, którzy rozumieją to co robią tak samo jak ty?
To co napisał Czarek trochę wywróciło mi myślenie. Bo jak szedłem na pierwsze spotkania grupowe, to właśnie szukałem kogoś kto powie 'robimy to tak, bo tak się robi'. A teraz słyszę, że to nie o to chodzi. Ale jak mam znaleźć ludzi, którzy rozumieją po co to robimy, skoro sam jeszcze nie do końca to rozumiem? To trochę błędne koło.
@Olgierd a co konkretnie rozumiesz przez 'rozumieć po co'? Bo to może znaczyć bardzo różne rzeczy - rozumieć w sensie filozoficznym, dlaczego w ogóle praktykuję, albo rozumieć technicznie, co ten konkretny gest czy słowo ma robić. I to są dwa zupełnie różne poziomy, które nie muszą iść w parze.
@Fraida chyba bardziej to drugie - dlaczego robimy akurat to, a nie coś innego. Bo w grupie, do której chodziłem, była jedna osoba która wszystko wiedziała i mówiła 'zapal świecę tutaj, zrób to teraz' i nikt nie pytał dlaczego. Ja zacząłem pytać i poczułem się jakbym robił coś niestosownego.
To jest bardzo charakterystyczne dla grup zbudowanych wokół jednej osoby 'wiodącej'. Pytanie 'dlaczego' odbierane jest jako podważanie autorytetu, nie jako ciekawość. I to jest dokładnie ten scenariusz, który opisałem wcześniej - forma bez wspólnego rozumienia, tylko z hierarchią.
@Czarek ale czy możliwa jest grupa bez jakiejkolwiek hierarchii? Mam wrażenie, że zawsze ktoś zna więcej albo dłużej praktykuje i naturalnie zaczyna pełnić tę rolę. Pytanie, czy to jest zła hierarchia, czy po prostu hierarchia, która nie powinna blokować pytań.
Hierarchia w rytuale to nie jest coś wyjątkowego dla praktyk ezoterycznych - w każdej wspólnocie liturgicznej masz kogoś, kto prowadzi, i kogoś, kto uczestniczy. Problem zaczyna się, kiedy prowadzący traci możliwość bycia rozliczanym z tego co robi. W tradycjach, które mają długą historię instytucjonalną, zazwyczaj jest jakiś mechanizm korekty. W małych grupach tego nie ma i wszystko zależy od charakteru jednej osoby.
Ale z drugiej strony - w dużych, instytucjonalnych tradycjach ten mechanizm korekty często polega na tym, że nikt nic nie zmienia i wszyscy siedzą cicho. Więc czy mała grupa bez hierarchii, gdzie każde pytanie jest ok, nie jest jednak lepsza? Nawet jeśli bardziej wyczerpująca, jak mówiła Fraida.
@Darka to zależy czego szukasz. Jeśli chcesz miejsca do myślenia - tak, mała refleksyjna grupa jest lepsza. Jeśli chcesz miejsca do praktyki, gdzie masz rytm, powtarzalność, coś co cię trzyma - to paradoksalnie ta trochę sztywniejsza forma może bardziej służyć. Ja po tamtym doświadczeniu wróciłam do samotnej praktyki i przez długi czas to był jedyny tryb, który mi cokolwiek dawał.
I to mnie zastanawia w całej tej rozmowie - czy my porównujemy grupę z samotną praktyką jako alternatywy, czy jako coś, co może się uzupełniać? Bo ja przez jakiś czas robiłem jedno i drugie i to były zupełnie różne rzeczy, nie konkurencja dla siebie.
To ciekawe rozróżnienie. Bo ja traktuję samotną praktykę jako coś prywatnego, prawie intymnego - tam nie muszę niczego tłumaczyć, nie muszę uzgadniać. A grupę jako coś zewnętrznego, gdzie uczę się jak moje rozumienie ma się do innych. Tylko że przez to nigdy nie wniosłam do grupy tego, co robiłam sama. I teraz się zastanawiam czy to nie był błąd.
@Paprotka ja dokładnie tak samo. Miałam poczucie, że to co robię sama jest moje i jakoś nie wypadało tego pokazywać. A potem trafiałam do grupy z pustymi rękami i brałam to co ktoś inny przyniósł. Teraz myślę, że to chyba dlatego nigdy nie miałam poczucia, że ta grupowa praktyka naprawdę do mnie należy.
Ten wątek z 'moim' i 'grupowym' jest ważny, bo wraca do tematu dziedziczenia. Kiedy bierzesz praktykę od babci, od grupy, z książki - to kiedy ona staje się twoja? Czy w ogóle musi? Może wystarczy, że jest użyteczna, nawet jeśli czujesz się raczej jej użytkowniczką niż właścicielką. Mam wrażenie, że to pytanie o własność praktyki jest bardzo nowoczesne - jakbyśmy potrzebowali autorstwa do wszystkiego.