Wracam do klasyków, ostatnio przerzucałem w bibliotece stary egzemplarz Larry'ego Kusche "The Bermuda Triangle Mystery: Solved" z 1975 i mam wrażenie że nikt już naprawdę o tym nie rozmawia. Trójkąt Bermudzki - chyba najbardziej znana paranormalna tajemnica XX wieku - dziś praktycznie wycofany z publicznego dyskursu. Coast Guard, NOAA, Lloyd's of London zgodnie potwierdzają że to nie jest obszar o ponadprzeciętnej liczbie zaginięć. Pomimo to legenda była przez 30 lat dosłownie wszędzie - w filmach, książkach, w popkulturze. Dziś - cisza. Co takiego się stało? Czy faktycznie sprawa została zamknięta, czy po prostu wszystkim się znudziło?
Ciekawe pytanie. Z jednej strony Kusche zrobił porządną robotę archiwalną w 1975 i pokazał że większość "tajemniczych" zaginięć miało wytłumaczenie - kiepskie warunki pogodowe, awarie techniczne, błędy nawigacyjne. Plus parę zaginięć w ogóle nie miało miejsca w trójkącie, tylko zostały tam przeniesione przez sensacyjnych autorów. Z drugiej strony - są przypadki, których nikt do dziś nie wytłumaczył w pełni. USS Cyclops 1918 to wciąż największa zagadka US Navy. 542-stopowy okręt znika z ponad 300 ludźmi bez SOS, bez wraku, bez nikogo kto by przeżył. To nie jest mała sprawa.
@Indaphoros Powód "uciszenia" jest prosty - dane. Lloyd's of London przez dekady nie podnosił stawek ubezpieczeniowych dla rejsów przez ten obszar. To są ludzie którym zależy na pieniądzach, gdyby tam coś realnie się działo, to by widzieli w statystykach. Plus WWF w 2013 zrobił badanie najgroźniejszych obszarów morskich świata - Trójkąt Bermudzki w ogóle nie znalazł się w pierwszej dziesiątce. Plus GPS, satelitarne śledzenie, prognozy pogodowe. Coś co w latach 40. było "tajemniczym zniknięciem" dziś jest "samolot rozbił się w tym konkretnym miejscu, oto wrak".
@Hellan Tak, choć z drugiej strony - Lloyd's of London nigdy nie miał szczegółowych statystyk anomalii. Mieli ogólne dane o stratach, ale rozróżnienie "zwykła strata" vs "tajemnicze zniknięcie" wymagało innej analizy. Plus nie zapominajmy że Sargasso Sea (część obszaru trójkąta) ma swoją legendę sięgającą czasów Kolumba - obserwacje "dziwnych świateł" w październiku 1492. To było 500 lat zanim Vincent Gaddis wymyślił nazwę.
@Lurisk Z Kolumbem to ciekawa historia, choć w tej legendzie sporo nadinterpretacji. Kolumb w pamiętniku z 11 października 1492 napisał o "świetle podobnym do woskowej świecy" widzianym z pokładu Santa Marii. Plus zauważył drobne zakłócenia kompasu. Sceptyczna interpretacja - widział ognisko Indian na pobliskiej wyspie, kompas zachowywał się normalnie biorąc pod uwagę zmienność deklinacji magnetycznej. Berlitz to wziął, wzmocnił, zrobił z tego "Atlantydę pod Bermudami". Klasyka manipulacji historycznymi danymi.
Wracając do meritum - Vincent Gaddis 1964. Artykuł "The Deadly Bermuda Triangle" w lutowym numerze "Argosy". To był moment urodzenia legendy. Wcześniej (1950) E.V.W. Jones z Miami Herald wspomniał o "tajemniczych zniknięciach", ale to dopiero Gaddis stworzył spójną narrację, nadał nazwę, wytyczył obszar - Miami, Bermudy, Puerto Rico. Plus rok później wydał książkę "Invisible Horizons" z rozbudowanym rozdziałem. To są naprawdę kluczowe daty dla całego mitu.
@Lady Plus krytyczne 1974 - Charles Berlitz publikuje "The Bermuda Triangle". 5 milionów sprzedanych egzemplarzy. Plus w tym samym roku Richard Winer "The Devil's Triangle" i John Wallace Spencer "No Earthly Explanation". Plus 1975 - dokument Sun Classic Pictures "The Devil's Triangle" w kinach. Plus piosenki, programy telewizyjne, kreskówki. Trójkąt Bermudzki to nie był wątek paranormalny - to była dosłownie globalna machina marketingowa lat 70-tych.
@Cohen Pamiętam jako dziecko - w polskich latach 80-tych wszyscy mówili o Trójkącie Bermudzkim. "Tajemnice świata", "Niewyjaśnione zjawiska". Plus polskie wydanie książki Berlitza miało kilka wznowień. Plus klasyczne "Świat Spotka" magazyn w PRL pisał o tym regularnie. Polska kultura kosmosu i tajemnic była zalewana tym tematem. Dziś dzieci tego praktycznie nie znają.
Wracając do Larry'ego Kusche - to był jeden z pierwszych systematycznych demaskowań tematów paranormalnych w historii. Bibliotekarz z Arizona State University. Zaczął zbierać dokumenty po tym jak studenci zarzucili go pytaniami o Trójkąt Bermudzki, których nie umiał odpowiedzieć. Skontaktował się z Coast Guard, US Navy, Lloyd's, czytał mikrofilm prasy oryginalnej z dat domniemanych zniknięć. Plus pisał do redakcji magazynów z prośbą o dokumenty. Trzy lata systematycznej pracy bibliotekarza.