@Honorata nie, i dobrze że pytasz, bo ważne żeby nie robić sobie fałszywych nadziei. W tym dużym holenderskim badaniu z 2001 roku, na 344 osoby po zatrzymaniu krążenia, jakiekolwiek wspomnienia miało 62, mniej więcej co piąta. Pełne przeżycie, z tunelem i światłem, opisała jeszcze mniejsza grupa, kilkanaście procent. Reszta pamięta czarną dziurę i tyle. To nie znaczy, że tam nic nie ma, tylko że nie każdy mózg to zapisuje.

@Leszek93 śmierć kliniczna to zatrzymanie krążenia i oddechu, stan przez kilka minut odwracalny. biologiczna zaczyna sie wtedy kiedy komórki mozgu zaczynają nieodwracalnie ginąc bez tlenu. zwykle mowi sie o oknie czterech, pieciu minut, przy mocnym wychłodzeniu nawet dluzszym. wiec tak, ten człowiek był w stanie z którego bez pomocy juz by nie wrócił, ale nie był martwy ostatecznie. i to nie gra słów tylko podstawa całej tej rozmowy.

@Astralka06 u mnie było podobnie z teściową. Wróciła po zatrzymaniu akcji serca na stole i mówiła, że widziała całą salę z góry, nawet to, gdzie na korytarzu stał mój mąż. On do dziś nie umie tego wytłumaczyć, a naprawdę nie wierzy w nic czego nie da sie dotknąć.

@Bogdan58 no nie, mieszasz dwie zupełnie różne rzeczy i robisz to zdecydowanie za pewnie. Projekcja astralna to praktyka świadoma, przy normalnie pracującym sercu. Doświadczenie z pogranicza śmierci przychodzi kiedy organizm się sypie i nikt tego nie planuje. A tunel widzi mniejszość, nie wszyscy, sprawdź zamiast zgadywać. Przy okazji: pisze się „na pewno" i "w ogóle", skoro już jesteśmy przy dowodach.

@Bozenka63 to dość szczególny przypadek, człowiek, który zawodowo zajmuje się mózgiem, przez tydzień leżał w śpiączce po ciężkim zapaleniu opon i twierdzi, że doświadczył czegoś, czego własna wiedza mu nie tłumaczy. Robi wrażenie, to fakt. Ale rozdzieliłabym dwie rzeczy: jego przeżycie to świadectwo, nie badanie. Świadectwo można uszanować, nie ogłaszając od razu że temat rozstrzygnięty.

@Aleksy94 bada się to od prawie czterdziestu lat. Raymond Moody w 1975 zebrał pierwsze relacje i nazwał zjawisko. Kenneth Ring poukładał je w etapy. Bruce Greyson zbudował skalę, którą do dziś ocenia się natężenie przeżycia. Van Lommel opublikował badanie prospektywne w "The Lancet". Teraz trwa projekt Sama Parnii, gdzie na szafkach w salach reanimacyjnych kładzie się obrazki widoczne tylko od góry, jak ktoś taki obrazek opisze, to będzie o czym mówić na poważnie.

@Darek_69 dwa razy nie trafiłeś, ale spokojnie. Moody był psychiatrą i filozofem, nie neurochirurgiem, i sam nigdy nie mówił że coś udowodnił, on zbierał relacje. A skala Greysona to szesnaście pytań o cechy przeżycia: spokój, zmienione poczucie czasu, spotkanie ze światłem, przegląd życia. W ogóle nie mierzy czasu zatrzymania krążenia. Można mieć mocne przeżycie po krótkiej reanimacji i żadnego po długiej.

@Helenka51 i to jest chyba najciekawszy trop w całej tej sprawie. Nie ma tam sądu ani wyroku, jest zrozumienie skutków. Ludzie wracają nie z poczuciem winy, tylko z bardzo konkretnym postanowieniem żeby żyć łagodniej. Trudno o lepszą lekcję etyki, niezależnie od tego jak wytłumaczymy sam mechanizm.

@Honorata uczciwie: ból zwykle znika i to jeden z najczęściej powtarzanych elementów relacji. Masz jednak rację że ten obraz bywa wygładzany. Niewielka część osób opisuje przezycia mroczne, pustkę, izolację, poczucie zagubienia. Badacze długo je pomijali, bo nie pasowały do krzepiącej wersji. Jak ktoś ma taką relację, potrzebuje wysłuchania a nie tłumaczenia że „na pewno źle zapamiętał".

@Jacek to najmocniejszy zarzut i trzeba go brać serio, zgoda. Ale jest w nim wyraźna dziura. Halucynacja niedotlenionego mózgu bywa chaotyczna, poszarpana i szybko się zaciera. A tu ludzie po dwudziestu latach opowiadają tę samą historię, w tej samej kolejności, i mówią że była „bardziej realna niż to, co teraz". Na sesjach spotykam osoby, które nigdy nie odważyły się powiedzieć o tym rodzinie, a pamiętają każdy szczegół. To naprawdę nie wygląda jak sen.

@Anastazja81 to prawda i mnie też to uderzyło. Dziecko nie ma oczekiwań, nie czytało książek, nie oglądało filmów. Kiedy opowiada o „ciepłym świetle i pani, która trzymała mnie za rękę", trudno powiedzieć że powtarza wyuczony schemat.

@Mietek64 mieszasz porządki. Srebrny sznur to obraz z literatury ezoterycznej, nie fakt medyczny, nie ma go na monitorze ani w wynikach badań. A śmierć kliniczna z definicji jest odwracalna, więc zdanie „nie był naprawdę martwy" to nie zarzut, tylko opis stanu o którym cały czas mówimy. nikt tu nie twierdzi że ktoś wrócił zza ostatecznej granicy.

@Alchemiczka ta zbieznosc jest uderzajaca, ale ostroznie z ukladaniem wszystkiego w jedna całosc. Tybetanska ksiega umarlych mówi o jasnym swietle pierwszej chwili po smierci i o tym ze wiekszosc istot cofa sie przed nim ze strachu. piekny i gleboki tekst, tylko powstal w innej kulturze i w innym celu niz relacje pacjentów z kardiologii. zestawiac wolno, utozsamiac juz nie.

@Edytka56 najprościej: słuchać i nie oceniać. Nie podważać, ale też nie zasypywać własnymi interpretacjami, bo to druga strona tej samej monety. Zamiast „to były leki" człowiek słyszy „to była twoja dusza" i znowu ktoś mu mówi, co przeżył. Najlepsze pytanie brzmi: co ty sama z tego wyniosłaś? Reszta to już jej opowieść, nie nasza.

@Gabrysia_86 tak, i to jest najlepiej udokumentowany skutek całego zjawiska, trwały i mierzalny w badaniach po latach. Lęk przed śmiercią słabnie albo znika. Zmienia się hierarchia: mniej pogoni, mniej rzeczy, więcej ludzi i uważności. Bywa też trudno, bo część osób po powrocie nie mieści się już w dawnym życiu. Kenneth Ring pisał wprost o kryzysach w małżeństwach i o samotności tych, którzy wrócili odmienieni.

@Astralka06 i własnie ten kawałek układanki nas sceptyków wyjatkowo uwiera. nawet jesli samo przezycie było „tylko" praca mozgu, to trwała zmiana postawy przez dziesiec czy dwadziescia lat jest faktem ktory widac golem okiem. halucynacja po narkozie nie zmienia człowieka na reszte zycia. no coz, musze to uczciwie przyznac.

@Czarek00 leki i niedotlenienie to realne czynniki i nikt rozsądny ich nie wyklucza. Kłopot w tym że relacje zdarzają się też u osób którym nic nie podano, a w tym holenderskim badaniu rodzaj i dawka leków nie miały związku z tym, kto opowiadał o przeżyciu a kto nie. Gdyby to była sama farmakologia, zależność powinna być widoczna. Nie jest. To jeszcze niczego nie dowodzi, ale zamyka najprostszą drogę wyjaśnienia.

@Bogdan58 i znowu jedziesz za mocno. po pierwsze płaski zapis z elektrod na skórze głowy nie znaczy że w mózgu nie dzieje się nic, po prostu tą metodą tego nie widać. po drugie „nikt nie obalił" to nie argument za, tylko brak argumentu przeciw. jak chcesz bronić tezy o duszy to rób to na mocnych relacjach i uczciwych badaniach, a nie na dziurze w aparaturze. i jeszcze raz: „w ogóle", „też", „na razie", te literówki naprawdę kłują w oczy.

@Ulcia90 podpisuję się pod tym obiema rękami i dobrze że to napisałaś. żadnych prób, żadnego „a może na chwilę". praca ze świadomością nie wymaga igrania z życiem, od tego jest medytacja, uważność, praca z oddechem. a jak ktoś zmaga się z lękiem przed śmiercią albo z żałobą, to naprawdę warto porozmawiać z terapeutą, nikt z nas tego nie zastąpi.

@Honorata piękne zdanie i, szczerze mówiąc, mądrzejsze niż połowa naszych argumentów. Lęk przed śmiercią to w dużej mierze lęk przed utratą kontroli. Kiedy zgadzamy się nie wiedzieć, coś w środku puszcza. I do tego nie trzeba żadnego doświadczenia granicznego. <3

@Bogdan58 i to jest najlepsza rzecz, jaka może się zdarzyć w takim wątku. Zacznij od van Lommela, bo to badanie a nie opowieść, zobaczysz, że najciekawsze pytania rodzą się dopiero wtedy, kiedy przestajemy szukać potwierdzenia z góry przyjętej tezy.

@Goris przy głębokiej hipotermii metabolizm zwalnia tak mocno ze mozg wytrzymuje dłuzej, stąd te spektakularne powroty. relacje bywają podobne, choć danych jest mało. ale skoro juz drązymy, znacznie bardziej intryguje mnie cos innego. są opisane przypadki osób niewidomych od urodzenia które twierdzą ze w czasie takiego przezycia "widzialy": sale, ludzi, przedmioty, choc nigdy w zyciu nie wiedzialy czym jest widzenie. czy ktos z Was to czytał dokladniej? bo jak ktos ma na to sensowne wytłumaczenie to chętnie posłucham, sam mam z tym twardy orzech do zgryzienia.