Ostatnio dużo czytam o mitreizmie i coraz bardziej mnie zastanawia, jak możliwe, że kult tak rozpowszechniony wśród legionów po prostu wyparował? W samym Rzymie było podobno około 800 mitreów. To nie jest jakaś marginalna sekta - to była potęga w II-III wieku. A potem cisza.
Sam edykt Teodozjusza z 391 roku nie wystarczy jako wyjaśnienie. Zauważ, że inne kulty pogańskie - nawet te mniej popularne - zostawiły więcej śladów w tradycji ludowej. Mitreizm zniknął niemal bez echa.
Ale był przecież elitarny z założenia. Tylko mężczyźni, tylko wtajemniczeni, przysięga milczenia. To nie była religia mas jak chrześcijaństwo. Gdy zakazano zgromadzeń w mitreach, struktura po prostu się rozsypała.
@Barni Zgoda, choć pamiętajmy o syndexioi - "zjednoczonych uściskiem dłoni". To była prawdziwa braterska wspólnota. Żołnierze przenosili kult z garnizonu do garnizonu, od Hadrians Wall po Mezopotamię. Taka sieć nie zanika tak łatwo.
@Szaman Właśnie dlatego dziwi mnie ta nagła cisza. Czytałam o odkryciach mitreów pod kościołami - San Clemente, Santa Prisca. Żadnych śladów zniszczenia, po prostu... opuszczone. Jakby wyznawcy nagle zniknęli.
Może chodziło o sam charakter wtajemniczenia? Te siedem stopni - Corax, Nymphus, Miles, Leo, Perses, Heliodromus, Pater. Każdy wiązał się z próbami, rytuałami. Bez żywej tradycji przekazu nie dało się tego odtworzyć z samych reliefów.
@Bylica Dokładnie. Mitreizm był religią żywego doświadczenia, nie świętych ksiąg. Gdy zerwano łańcuch inicjacji, wiedza przepadła. Zostały nam tylko tauroctonie i symbole, których znaczenia nie rozumiemy do końca.
Zawsze zastanawiałam się nad tą sceną zabicia byka. Co dokładnie symbolizowała? Odnowienie świata? A może to mapa gwiazdowa, jak twierdzi Ulansey?
@Leonora Teoria astrologiczna ma sens, jeśli spojrzeć na inne elementy - zodiak, planety, siedem stopni odpowiadających ciałom niebieskim. Mitra przecież nie odwraca wzroku od byka przypadkowo. Patrzy w stronę Księżyca czy określonej konstelacji.
@Krysztal Sam relief to jeden wielki przekaz inicjacyjny. Skorpion żądlący jądra byka, wąż pijący krew, pies, kruk, kłosy z ogona. Wszystko to ma znaczenie, którego nie złamiemy bez znajomości rytuałów.
A ta historia z piratami z Cylicji, którzy mieli przynieść kult do Rzymu? Plutarch wspomina o tym przy okazji Pompejusza. Czy to wiarygodne?