Szmaragd to zielona odmiana berylu i jeden z najcenniejszych kamieni szlachetnych. W tradycji kamieni urodzinowych przypisany jest do maja, a w litoterapii od stuleci łączy się go z sercem, wiernością i odnową. Maj to pełnia zieleni, a 15 maja 2012 roku rozpoczyna się retrogradacja Wenus - planety, z którą tradycja wiąże ten kamień. Oba powody sprawiają, że pytań o jego znaczenie przybywa.
Czym jest szmaragd
Pod względem mineralogicznym to beryl, czyli krzemian berylu i glinu, zabarwiony śladowymi ilościami chromu, a czasem wanadu. Ma twardość 7,5-8 w skali Mohsa, ale jest kruchy i często spękany w środku. Charakterystyczne inkluzje jubilerzy nazywają z francuska jardin, czyli ogrodem. Najsłynniejsze złoża leżą w Kolumbii, a ważne są też kopalnie w Zambii i Brazylii. Już w starożytności wydobywano szmaragdy na egipskiej Pustyni Wschodniej, w kopalniach nazywanych później kopalniami Kleopatry.
Szmaragd w tradycji i symbolice
Pliniusz Starszy pisał, że żaden kamień nie ma barwy milszej dla oka, i przekazał opowieść o cesarzu Neronie, który oglądał walki gladiatorów przez szlifowany zielony kamień. W średniowiecznych lapidariach kamień uchodził za symbol czystości i wierności. Astrolodzy przypisali go Wenus, a w późniejszych zestawieniach także znakowi Byka, który obejmuje przełom kwietnia i maja. Zieleń szmaragdu symbolizuje odradzające się życie, dlatego kojarzono go z wiosną i nowym początkiem w miłości.
Jak pracować ze szmaragdem
W litoterapii kamień przypisuje się czakrze serca i sprawom uczuć. Najczęściej:
- nosi się go w wisiorze na wysokości serca, gdy potrzebna jest cierpliwość i łagodność w relacji,
- trzyma w dłoni podczas krótkiej medytacji w piątek, dzień Wenus,
- kładzie przy łóżku w okresie powrotu do równowagi po trudnym rozstaniu,
- łączy w zestawy z kwarcem różowym na czułość lub z amazonitem na szczerą rozmowę.
Znaczenia te mają charakter symboliczny: wypracowała je tradycja, a nie badania nad właściwościami minerału.
Pielęgnacja i oczyszczanie
Większość szmaragdów dostępnych w sprzedaży jest nasycana olejem lub żywicą, które maskują drobne pęknięcia. Dlatego kamienia nie myje się w myjce ultradźwiękowej, nie poddaje działaniu pary ani gorącej wody i nie zostawia na długo w soli. Wystarczy letnia woda z odrobiną łagodnego mydła i miękka szczoteczka. Do oczyszczania energetycznego dobrze nadaje się dym kadzidła lub światło Księżyca, bo silne słońce i wysoka temperatura mogą wysuszyć wypełnienie. Przechowuj go osobno, ponieważ mimo twardości łatwo się obija.
Najczęstsze błędy i mity
- „Szmaragd bez skaz jest najlepszy” - naturalne szmaragdy prawie zawsze mają inkluzje, a idealnie czysty kamień w niskiej cenie może być syntetykiem lub szkłem.
- „Każdy zielony kamień to szmaragd” - malachit, awenturyn czy jadeit to zupełnie inne minerały o innej symbolice.
- „Twardy kamień nie może pęknąć” - twardość oznacza odporność na zarysowanie, a nie na uderzenie.
- „Noszenie kamienia leczy wzrok” - dawne przekazy mówiły o kojącym widoku zieleni, ale kamień nie jest lekarstwem na choroby oczu.
- „Syntetyk to zwykłe szkło” - to prawdziwy beryl wyhodowany w laboratorium; w praktyce symbolicznej wiele osób go używa, ważne jest jedynie uczciwe oznaczenie przy sprzedaży.
Przestroga
Na problemy ze wzrokiem, sercem czy stany lękowe pomoc daje lekarz, a nie kamień. Nie przygotowuj tak zwanych eliksirów z kamieni nasycanych żywicą lub barwionych, bo substancje wypełniające mogą przenikać do wody. Przy zakupie droższego egzemplarza poproś o certyfikat niezależnego laboratorium gemmologicznego i sprawdź, czy sprzedawca informuje o syntezie, olejowaniu lub barwieniu. Małe oszlifowane kamienie łatwo połknąć, dlatego nie powinny leżeć w zasięgu dzieci.
Własne doświadczenia ze szmaragdem warto opisać na forum: Szmaragd - czy warto nosić kamień maja?
